بسیج مهندسین شهرستان کازرون

اجماع در کجا؟!

اما درباره سئوال اول باید گفت از واضحات و اولیات اسلام یکی اینست که همه مسلمانان باید تابع و مطیع نبی مکرم اسلام – صلی الله علیه و آله – باشند. لازمه این سخن آنست که چه به صورت فردی و چه به صورت همگانی و مثلا با اجماع نمی توان از دستور و مرام حضرت تخطی کرد و به عبارت دیگر اجماع اگر سند هم باشد، تنها در جایی سند است که سخنی از خدا و پیامبر او وجود نداشته باشد .

برای یادآوری این مطلب بعضی از آیات قرآن کریم را با یکدیگر مرور می کنیم. در پنج آیه از قرآن مجید خداوند متعال می فرماید: «اطیعوا الله  و اطیعوا الرسول» که یعنی از خداوند اطاعت کنید و از رسول او اطاعت کنید. این پنج آیه عبارتند از آیات 59 سوره نساء، 92 مائده ، 54 نور ، 33 محمد و 12 تغابن. اما آیه 36  سوره احزاب به صورت مۆکدتری این فرمان را می دهد. و سرانجام سرپیچی از امر خدا و رسول او را  گمراهی آشکار  معرفی می کند: « وَ ما كانَ لِمُۆْمِنٍ وَ لا مُۆْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یَكُونَ لَهُمُ الْخِیَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ یَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبیناً »؛ و هیچ مرد و زن مۆمنى  آن هنگام  که خدا و فرستاده اش امری  صادر کردند، اختیاری در مورد خود ندارد و هركس خدا و پیامبرش را نافرمانى كند یقیناً به صورتى آشكار گمراه شده است.  

روشن است که معنای این آیه مبارکه هم شامل فرد فردِ مسلمانان می شود و هم شامل همگی آنان با هم. لذا از این زاویه نیز مخالفت  با مفاد حدیث غدیر کاملا نادرست و گمراهی است. تذکر این نکته هم خالی از لطف نیست که بیان مقاله در این قسمت با بیان مقاله در قسمت قبل تفاوت اساسی دارد چه آنکه در این قسمت بر ضرورت اطاعت از اوامر رسول الله – صلی الله علیه و آله – تکیه شده است و در بیان قبلی بر عدم تغییر حقائق  بوسیله اجماع انسانها .

اجماعی دروغین

اما پاسخ به  سئوال دوم: فرض کنید هر دو مطلب فوق نادرست باشد! یعنی اجماع باعث تغییر حقائق بشود و نیز انعقاد اجماع در برابر فرمان خدا و رسول او – العیاذ بالله – بدون اشکال باشد و عین هدایت. با این حال یک مشکل جدی در مقابل  مخالفان حدیث غدیر که اجماع را دستاویز خود قرار داده اند وجود دارد. آن مشکل ویران کننده عدم انعقاد اجماع  مسلمین است. به یاد داریم که محکمترین دلیل برای سندیت اجماع حدیثی بود که از پیامبر عزیز اسلام – صلی الله علیه و آله – در بالا نقل کردیم  که (لا یجمع الله امتی علی الضلالة ابدا ) یعنی خداوند هیچگاه امت مرا  بر گمراهی متفق القول نمی کند. در اینجا و با صرف نظر از اشکالات سندی این حدیث فقط سئوال دوم را تکرار می کنیم. آیا اجماع امت رسول خدا – صلی الله علیه و آله – پس از ارتحال ایشان بر غیر  حضرت علی ابن ابیطالب – علیه السلام – منعقد شد یا خیر؟ به عبارت دیگر آیا همه امت با خلیفه اول بیعت کردند؟  

قطعا جواب این پرسش منفی است. چه آنکه علاوه بر عده ای قابل توجه از مسلمانان خارج از مدینه(3) عده ای از امت پیغمبر– صلی الله علیه و آله – که در مدینه بودند از بیعت با خلیفه اول سرباز زدند. در رأس این گروه بنی هاشم  قرار دارند. اما اسامی بعضی دیگر چنین است: سلمان فارسی، ابوذر، مقداد، عمار یاسر، زبیر، خزیمة بن ثابت، خالد بن سعید، براء بن عازب و ... (4) مشاهده می کنید که اصلا اجماعی در میان امت رسول خدا – صلی الله علیه و آله – موجود نبوده است تا بتوان آن را در مقابل حدیث غدیر قرار داد .

در نتیجه باید گفت این نحوه تئوری پردازی در مقابل حدیث غدیر به لحاظ عقلانی و دینی تلاشی ابتر است که دست شستن از آن و قبول حقیقت  باعث حفظ آبروی انسان است .

 منابع:

( 1 )  به علت تحقیقات وسیعی که دانشمندان اسلامی  اعم از شیعه و سنی  پیرامون سند حدیث غدیر سامان داده اند و این مسأله یکی از یقینیات واضح اسلام می باشد، در اینجا  فقط به بررسی یکی از ثمرات آن می پردازیم .

( 2 ) المستدرک علی الصحیحین ، ج 1 ، ص 115 – 117.

( 3 ) رجوع کنید به کتاب (سقیفه) اثر علامه فقید سید مرتضی عسکری، ص  85 -  90.